Từ năm 2024, “chứng chỉ hành nghề y” chính thức được thay thế bởi “giấy phép hành nghề y“, đánh dấu bước tiến mới trong quản lý hoạt động khám chữa bệnh tại Việt Nam. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về sự thay đổi này.
Giấy phép hành nghề y là gì?
Giấy phép hành nghề y là giấy tờ pháp lý do cơ quan có thẩm quyền cấp cho cá nhân đáp ứng đầy đủ các điều kiện để thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Khái niệm này được áp dụng từ khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 chính thức có hiệu lực ngày 01/01/2024. Đây cũng là thời điểm thuật ngữ “giấy phép hành nghề” được sử dụng thay cho “chứng chỉ hành nghề” theo quy định mới.
Đối với những người đã được cấp chứng chỉ hành nghề trước thời điểm Luật mới có hiệu lực, việc chuyển đổi sang giấy phép hành nghề được thực hiện theo lộ trình và quy định chuyển tiếp của pháp luật.
Giấy phép hành nghề có giá trị trên phạm vi toàn quốc và có thời hạn theo quy định. Khi giấy phép hết thời hạn, người hành nghề cần thực hiện thủ tục theo quy định để tiếp tục hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Trên giấy phép hành nghề y có những thông tin gì?
Giấy phép hành nghề là căn cứ quan trọng để xác định một cá nhân có đủ điều kiện thực hiện hoạt động chuyên môn hay không. Một số thông tin cơ bản được thể hiện trên giấy phép gồm:
- Thông tin cá nhân: Họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân đối với người Việt Nam hoặc thông tin hộ chiếu, quốc tịch đối với người nước ngoài.
- Chức danh chuyên môn: Bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên…
- Phạm vi hành nghề: Xác định lĩnh vực, chuyên môn mà người hành nghề được phép thực hiện.
- Thời hạn của giấy phép: Thể hiện thời điểm được cấp và thời điểm giấy phép hết hiệu lực.
Những ai phải có giấy phép hành nghề y?
Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 là phạm vi các chức danh phải có giấy phép hành nghề được quy định cụ thể hơn.
Theo điều 26, có 9 đối tượng cần có Giấy phép hành nghề y, bao gồm:
- Bác sĩ, Y sĩ.
- Điều dưỡng viên.
- Hộ sinh viên.
- Kỹ thuật viên.
- Lương y.
- Người có bài thuốc gia truyền hoặc có phương pháp chữa bệnh gia truyền.
- Dinh dưỡng lâm sàng.
- Cấp cứu viên ngoại viện.
- Tâm lý lâm sàng.
So với Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009, luật mới bổ sung thêm 3 đối tượng cần có Giấy phép hành nghề y:
- Dinh dưỡng lâm sàng: Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.
- Cấp cứu viên ngoại viện: Tham gia cấp cứu ban đầu, hỗ trợ vận chuyển bệnh nhân kịp thời, giảm thiểu rủi ro.
- Tâm lý lâm sàng: Chẩn đoán và điều trị các rối loạn tâm lý, góp phần nâng cao sức khỏe tinh thần cho cộng đồng.
Việc bổ sung các đối tượng này thể hiện sự quan tâm của nhà nước đối với các lĩnh vực chuyên môn mới, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh toàn diện.
Điều kiện để được cấp Giấy phép hành nghề y từ 01/01/2024
Để được cấp giấy phép hành nghề, người đề nghị cấp phép phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng với chức danh và phạm vi hành nghề theo quy định.
Về cơ bản, các điều kiện được xem xét có thể bao gồm trình độ chuyên môn, quá trình thực hành, năng lực hành nghề, sức khỏe, đạo đức nghề nghiệp và các điều kiện khác theo quy định pháp luật.
Các cá nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về hành nghề y, bao gồm:
- Có trình độ chuyên môn phù hợp với chức danh nghề nghiệp y:
- Tốt nghiệp cao đẳng, đại học hoặc trình độ cao hơn theo quy định về đào tạo nghề nghiệp y đối với từng chức danh nghề nghiệp y.
- Hoàn thành chương trình đào tạo bổ túc chuyên môn theo quy định đối với các chức danh nghề nghiệp y có yêu cầu bổ túc chuyên môn.
- Có năng lực hành nghề y:
- Đạt kết quả tốt trong kỳ thi kiểm tra năng lực hành nghề y theo quy định.
- Có sức khỏe tốt, đáp ứng các điều kiện sức khỏe để hành nghề y theo quy định.
- Có đạo đức nghề nghiệp y:
- Không vi phạm các quy định về đạo đức nghề nghiệp y.
- Năng lực tiếng Việt: Đối với người nước ngoài, phải đáp ứng yêu cầu của Chính phủ.
- Không thuộc các trường hợp cấm hành nghề: Bao gồm vi phạm hành chính về hành nghề y, chưa hết thời hạn xử phạt.
- Đủ điều kiện khác theo quy định của pháp luật về hành nghề y.
Cơ quan nào có thẩm quyền cấp Giấy phép hành nghề?
Tùy thuộc vào nơi người hành nghề làm việc và cơ quan quản lý cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thẩm quyền cấp giấy phép hành nghề được phân định cho các cơ quan khác nhau.
Bộ Y tế:
- Cấp, đổi, gia hạn, sửa đổi Giấy phép hành nghề cho các nghề nghiệp y tế sau (làm việc tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế):
Bộ Quốc phòng:
- Cấp, đổi, gia hạn, sửa đổi Giấy phép hành nghề cho các nghề nghiệp y tế tương tự như Bộ Y tế (làm việc tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng).
Bộ Công an:
- Cấp, đổi, gia hạn, sửa đổi Giấy phép hành nghề cho các nghề nghiệp y tế tương tự như Bộ Y tế (làm việc tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công an).
Cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh:
- Cấp, đổi, gia hạn, sửa đổi Giấy phép hành nghề cho các nghề nghiệp y tế còn lại (trừ các trường hợp nêu trên).
Kiểm tra năng lực để được cấp giấy phép hành nghề y
Một điểm mới đáng chú ý của quy định hiện hành là việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề được triển khai theo từng nhóm chức danh và theo lộ trình.
Đơn vị tổ chức: Hội đồng Y khoa Quốc gia chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng bộ công cụ đánh giá, ngân hàng câu hỏi và tổ chức các kỳ kiểm tra
Thời gian thực hiện:
- Bác sĩ: Từ ngày 01/01/2027
- Y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh: Từ ngày 01/01/2028
- Kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện, tâm lý lâm sàng: Từ ngày 01/01/2029
Các đối tượng đề nghị cấp giấy phép hành nghề y trong thời gian sau sẽ được miễn kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề:
- Bác sĩ: Từ 01/01/2024 – 31/12/2026
- Y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh: Từ 01/01/2024 – 31/12/2027
- Kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện, tâm lý lâm sàng: Từ 01/01/2024 – 31/12/2028
Lưu ý:
- Người được cấp văn bằng y sĩ trình độ trung cấp sau ngày 31/12/2026 không được cấp Giấy phép hành nghề y sĩ.
Những trường hợp không được cấp giấy phép hành nghề y
Không phải mọi cá nhân có bằng cấp chuyên môn đều đương nhiên được cấp giấy phép hành nghề. Pháp luật quy định một số trường hợp bị loại trừ nhằm bảo đảm người hành nghề đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, năng lực và đạo đức nghề nghiệp.
Theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, những người thuộc các trường hợp sau đây sẽ không được cấp chứng chỉ hành nghề y:
- Người đang trong thời gian bị cấm hành nghề y, cấm làm những việc liên quan đến chuyên môn y, dược theo bản án, quyết định của Tòa án.
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến chuyên môn kỹ thuật.
- Người đang trong thời gian thi hành án treo, phạt, cải tạo không giam giữ về hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến chuyên môn kỹ thuật.
- Năng lực hành vi dân sự bị mất hoặc bị hạn chế .
- Đã từng bị thu hồi chứng chỉ hành nghề y vì vi phạm pháp luật hành nghề y, trừ trường hợp được cấp lại theo quy định.
- Điều kiện về sức khỏe không đủ theo quy định.
- Cung cấp thông tin sai lệch trong hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề y.
- Vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp y.
- Có hành vi gian lận trong thi tuyển, đánh giá năng lực hành nghề y.
- Thuộc một trong các trường hợp khác theo quy định của Bộ Y tế.
Lưu ý:
- Danh sách này chỉ bao gồm những trường hợp phổ biến nhất.
- Bạn nên tham khảo thêm các văn bản pháp luật liên quan để biết đầy đủ các trường hợp không được cấp giấy phép hành nghề.
Giấy phép hành nghề y có thời hạn bao lâu?
Theo quy định, giấy phép hành nghề y có thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp. Khi giấy phép sắp hết hiệu lực, người hành nghề cần kiểm tra các điều kiện và thực hiện thủ tục tương ứng để tiếp tục hành nghề theo quy định.
Để được tiếp tục hành nghề, người có giấy phép cần đáp ứng các yêu cầu pháp luật đặt ra, trong đó có yêu cầu liên quan đến việc cập nhật kiến thức y khoa liên tục và các điều kiện về hành nghề.
Cụ thể, các điều kiện để được cấp lại giấy phép hành nghề y bao gồm:
- Có kết quả tốt trong kỳ tập huấn cập nhật kiến thức y học theo quy định.
- Có đạo đức nghề nghiệp y tốt.
- Đủ điều kiện khác theo quy định của pháp luật về hành nghề y.
Thủ tục cấp lại giấy phép hành nghề y được thực hiện theo quy định của Bộ Y tế.
Nếu bạn đang cần tìm hiểu về giấy phép hành nghề y, điều kiện cấp phép hoặc hồ sơ, thủ tục liên quan, có thể liên hệ với chúng tôi qua e-mail hoặc để lại thông tin để được hỗ trợ và giải đáp.
