Vì sao Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu tăng cường kiểm tra?
Theo Công văn 1703/KCB-QLHN, hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân đã góp phần chăm sóc sức khỏe người dân và giảm tải cho bệnh viện công lập. Tuy nhiên, qua quản lý, thanh tra, kiểm tra cũng như phản ánh của báo chí và người dân, vẫn còn nhiều cơ sở vi phạm quy định pháp luật, đặc biệt là một số phòng khám đa khoa.
Công văn dẫn trường hợp Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hải Phòng khởi tố 19 bị can tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế Phượng Đỏ để điều tra các hành vi vi phạm trong hoạt động y tế, có dấu hiệu lừa đảo, “vẽ bệnh, moi tiền”, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tài sản của người bệnh.
Trước tình trạng này, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu các địa phương chấn chỉnh kỷ cương, bảo đảm an toàn và quyền lợi của người bệnh.
Bốn nội dung chính của Công văn 1703/KCB-QLHN
Tổ chức kiểm tra đột xuất toàn diện
Sở Y tế các tỉnh, thành phố được đề nghị tổ chức các đoàn kiểm tra đột xuất toàn diện đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân trên địa bàn quản lý.
Công văn đặc biệt lưu ý những cơ sở thường xuyên có đơn thư phản ánh, kiến nghị của người dân. Điều này cho thấy phản ánh của người bệnh, báo chí và cộng đồng có thể trở thành nguồn thông tin quan trọng để cơ quan quản lý xem xét kiểm tra.
Xử lý nghiêm hành vi vi phạm
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, trong đó đề cập đến:
- Vi phạm Luật Khám bệnh, chữa bệnh;
- Hành nghề vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép;
- Lạm dụng chỉ định cận lâm sàng;
- Có hành vi “vẽ bệnh, moi tiền”;
- Hành vi gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
Tùy hành vi và mức độ vi phạm, cơ sở hoặc cá nhân có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung liên quan đến quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc giấy tờ hành nghề. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan kiểm tra phải lập hồ sơ chuyển cơ quan Công an để điều tra, xử lý.
Công khai cơ sở vi phạm
Danh sách cơ sở y tế vi phạm, bị đình chỉ hoạt động hoặc bị thu hồi giấy phép phải được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng và Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế.
Việc công khai không chỉ nhằm cảnh báo người bệnh mà còn tạo thêm rủi ro về uy tín đối với cơ sở vi phạm. Một sai phạm pháp lý vì vậy có thể dẫn đến đồng thời nhiều hậu quả: bị xử lý hành chính, gián đoạn hoạt động và mất niềm tin của người bệnh.
Tăng trách nhiệm của người đứng đầu Sở Y tế
Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm nếu để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn vi phạm kéo dài nhưng không được xử lý dứt điểm.
Các Sở Y tế phải khẩn trương triển khai và báo cáo kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm về Bộ Y tế qua Cục Quản lý Khám, chữa bệnh.
Có phải tất cả phòng khám tư đều sẽ bị kiểm tra đột xuất?
Công văn là chỉ đạo gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ngoài công lập. Việc thành lập đoàn, lựa chọn cơ sở, thời điểm và phạm vi kiểm tra cụ thể sẽ phụ thuộc vào quá trình triển khai tại từng địa phương.
Tuy nhiên, các nhóm cơ sở sau cần đặc biệt lưu ý:
- Phòng khám đa khoa;
- Cơ sở thường xuyên có đơn thư, phản ánh hoặc kiến nghị của người dân;
- Cơ sở quảng cáo nhiều dịch vụ nhưng thông tin giấy phép và phạm vi chuyên môn không rõ ràng;
- Cơ sở có dấu hiệu thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi được phép;
- Cơ sở có nhiều phản ánh liên quan đến chỉ định xét nghiệm, thủ thuật hoặc chi phí điều trị;
- Cơ sở đã từng bị kiểm tra, xử phạt nhưng chưa khắc phục dứt điểm.
“Kiểm tra đột xuất toàn diện” có thể hiểu như thế nào?
Với tính chất kiểm tra toàn diện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, phòng khám nên chuẩn bị theo nguyên tắc: hồ sơ pháp lý phải đúng, hoạt động thực tế phải phù hợp với hồ sơ và mỗi dịch vụ cung cấp phải có đủ nhân sự, điều kiện cũng như căn cứ chuyên môn.
Dưới đây là những nhóm nội dung cơ sở nên chủ động đối chiếu.
Giấy phép hoạt động và thông tin của cơ sở
Phòng khám cần kiểm tra:
- Có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh phù hợp;
- Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật đúng với thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền ghi nhận;
- Thời gian hoạt động, biển hiệu và phạm vi hoạt động được thể hiện đúng;
- Những thay đổi về tên cơ sở, doanh nghiệp, địa điểm, quy mô hoặc người chịu trách nhiệm chuyên môn đã được thực hiện thủ tục tương ứng;
- Hồ sơ pháp lý có thể xuất trình khi cơ quan quản lý yêu cầu.
Nếu cơ sở đã phát sinh thay đổi nhưng chưa hoàn tất thủ tục, không nên tiếp tục vận hành những nội dung chưa được phê duyệt đó.
Người hành nghề và lịch làm việc thực tế
Đây là nhóm dễ phát sinh sai lệch do nhân sự tại phòng khám thường xuyên thay đổi.
Cơ sở nên đối chiếu:
- Người đang trực tiếp khám, chữa bệnh có giấy phép hành nghề hoặc chứng chỉ hành nghề còn giá trị theo quy định;
- Phạm vi hành nghề phù hợp với công việc và kỹ thuật được phân công;
- Người hành nghề đã được đăng ký lên sở y tế;
- Thời gian đăng ký hành nghề phù hợp với lịch làm việc thực tế;
- Không có tình trạng một người đăng ký lịch trùng nhau tại nhiều cơ sở;
- Nhân sự đã nghỉ việc được thực hiện thủ tục cắt giảm;
- Nhân sự mới chỉ làm việc sau khi đã hoàn tất các điều kiện cần thiết;
- Hồ sơ hợp đồng, phân công chuyên môn và bằng cấp liên quan thống nhất với dữ liệu đã đăng ký.
Chỉ có hợp đồng lao động hoặc bằng chuyên môn chưa đồng nghĩa người đó đã đủ điều kiện thực hiện mọi kỹ thuật tại phòng khám.
Phạm vi chuyên môn và danh mục kỹ thuật
Phòng khám cần lập bảng đối chiếu giữa ba yếu tố:
Dịch vụ đang cung cấp → Danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt → Người và thiết bị thực hiện kỹ thuật.
Cần kiểm tra:
- Kỹ thuật thực tế đã có trong danh mục được phê duyệt;
- Người thực hiện có phạm vi hành nghề và năng lực chuyên môn phù hợp;
- Cơ sở vật chất và thiết bị đáp ứng yêu cầu triển khai;
- Tên thương mại dùng trong tư vấn, bảng giá hoặc quảng cáo có thể đối chiếu được với kỹ thuật chuyên môn tương ứng;
- Kỹ thuật mới phát sinh đã được thực hiện thủ tục bổ sung trước khi triển khai.
Rủi ro thường gặp là cơ sở dùng tên dịch vụ thương mại khác với tên kỹ thuật trong hồ sơ, sau đó không chứng minh được dịch vụ đang thực hiện thuộc danh mục đã được phê duyệt.
Hồ sơ chuyên môn và chỉ định cận lâm sàng
Đối với các phòng khám đa khoa có các khoa cận lâm sàn như xét nghiệm, siêu âm,…Cần rà soát hoạt động chuyên môn thực tế:
- Hồ sơ người bệnh có ghi nhận đầy đủ tình trạng, chẩn đoán và hướng xử trí;
- Chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thuốc hoặc thủ thuật có căn cứ chuyên môn;
- Kết quả cận lâm sàng được bác sĩ đánh giá và sử dụng trong quá trình chẩn đoán, điều trị;
- Nội dung tư vấn phù hợp với tình trạng người bệnh, không gây hoang mang để thúc ép sử dụng dịch vụ;
- Hồ sơ bệnh án, phiếu chỉ định, đơn thuốc, kết quả và chứng từ thanh toán thống nhất với nhau;
- Người thực hiện và người ký hồ sơ đúng thẩm quyền chuyên môn.
Việc có đầy đủ chữ ký và biểu mẫu chỉ phản ánh một phần của hồ sơ. Cơ sở còn phải chứng minh được tính hợp lý về chuyên môn của quá trình khám, chỉ định và điều trị.
Giá dịch vụ và thông tin cung cấp cho người bệnh
Phòng khám nên kiểm tra toàn bộ hành trình từ lúc người bệnh tiếp nhận thông tin đến khi thanh toán:
- Giá dịch vụ được niêm yết và kê khai lên sở y tế;
- Nhân viên tư vấn thông tin rõ về khoản phí dự kiến;
- Các dịch vụ phát sinh được giải thích trước khi thực hiện;
- Không quảng cáo một mức giá thấp để thu hút người bệnh rồi tạo áp lực sử dụng gói dịch vụ có chi phí cao hơn;
- Phiếu thu, hóa đơn và hồ sơ chuyên môn phản ánh đúng dịch vụ đã cung cấp;
- Có quy trình tiếp nhận, giải quyết khiếu nại về chi phí.
Quảng cáo và tư vấn dịch vụ
Website, Facebook, TikTok, Zalo, biển hiệu và nội dung do agency triển khai đều có thể tạo ra rủi ro nếu không thống nhất với hồ sơ pháp lý của phòng khám.
Cơ sở cần kiểm tra:
- Dịch vụ quảng cáo có thuộc phạm vi hoạt động và danh mục kỹ thuật được phê duyệt;
- Tên bác sĩ, chức danh và phạm vi chuyên môn được giới thiệu đúng;
- Không sử dụng thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn;
- Không cam kết chắc chắn về kết quả điều trị;
- Nội dung tư vấn của nhân viên không biến triệu chứng thông thường thành bệnh nghiêm trọng nhằm ép khách hàng sử dụng dịch vụ;
- Nội dung cũ trên website và mạng xã hội đã được sửa hoặc gỡ khi nhân sự, dịch vụ hay phạm vi hoạt động thay đổi.
Việc giao nội dung cho agency không làm mất trách nhiệm của cơ sở đối với thông tin quảng cáo được phát hành dưới tên phòng khám.
Điều kiện duy trì hoạt động
Ngoài hồ sơ cấp phép, cơ sở cần duy trì các điều kiện tương ứng trong suốt quá trình hoạt động:
- Cơ sở vật chất đúng với biên bản đã được phê duyệt;
- Thiết bị y tế phù hợp với dịch vụ đang thực hiện;
- Kiểm soát nhiễm khuẩn và xử lý dụng cụ;
- Quản lý thuốc, vật tư và chất thải y tế;
- Phương án cấp cứu, xử trí tai biến và chuyển người bệnh;
- Hồ sơ bảo trì, kiểm định hoặc giấy phép chuyên ngành đối với thiết bị thuộc trường hợp phải thực hiện;
- Quy trình chuyên môn được phổ biến và áp dụng thực tế.
Không nên mặc định rằng cơ sở từng được thẩm định và cấp giấy phép thì luôn đáp ứng điều kiện. Nhân sự, thiết bị, mặt bằng và dịch vụ đều có thể thay đổi sau thời điểm cấp phép.
Bảng tự rà soát nhanh dành cho người quản lý phòng khám
| Câu hỏi cần kiểm tra | Tài liệu hoặc bằng chứng nên đối chiếu | Hướng xử lý khi có sai lệch |
|---|---|---|
| Thông tin thực tế có đúng giấy phép hoạt động? | Giấy phép hoạt động phòng khám, hồ sơ doanh nghiệp, biển hiệu. | Xác định thủ tục điều chỉnh phù hợp |
| Người đang khám có đăng ký hành nghề tại cơ sở? | Danh sách đăng ký, hợp đồng, chứng chỉ hành nghề, văn bằng chứng chỉ liên quan. | Bổ sung hoặc điều chỉnh trước khi tiếp tục phân công |
| Dịch vụ đang làm có trong danh mục kỹ thuật? | Quyết định phê duyệt danh mục, bảng giá, hồ sơ bệnh án | Tạm dừng kỹ thuật chưa đủ căn cứ và làm thủ tục bổ sung nếu đủ điều kiện |
| Chỉ định cận lâm sàng có căn cứ? | Hồ sơ người bệnh, phiếu chỉ định, kết quả, chẩn đoán | Rà soát quy trình chuyên môn và trách nhiệm người chỉ định |
| Giá tư vấn có đúng giá thu thực tế? | Bảng giá, nội dung quảng cáo, kịch bản tư vấn, hóa đơn | Chuẩn hóa thông tin và khắc phục chênh lệch |
| Quảng cáo có vượt phạm vi được phép? | Website, mạng xã hội, nội dung agency, giấy phép và danh mục kỹ thuật | Sửa hoặc gỡ nội dung không phù hợp |
| Phản ánh của người bệnh đã được xử lý? | Sổ phản ánh, tin nhắn, ghi âm tổng đài, biên bản giải quyết | Xác minh, phản hồi và khắc phục nguyên nhân |
Phòng khám cần thay đổi cách quản lý sau công văn này
Điểm quan trọng của Công văn 1703/KCB-QLHN không nằm ở việc cơ sở chuẩn bị một tập hồ sơ để chờ kiểm tra. Phòng khám cần chuyển từ cách làm “có giấy phép là đủ” sang quản lý sự phù hợp liên tục giữa:
Giấy phép hoạt động – người hành nghề – danh mục kỹ thuật – thiết bị – hồ sơ chuyên môn – giá dịch vụ – quảng cáo – hoạt động thực tế.
Chỉ cần một mắt xích thay đổi nhưng không được cập nhật, cơ sở có thể phát sinh rủi ro. Ví dụ: bác sĩ đã nghỉ nhưng website vẫn quảng cáo; có thiết bị mới nhưng chưa rà soát danh mục kỹ thuật; đã đổi tên doanh nghiệp nhưng giấy phép hoạt động chưa điều chỉnh; hoặc triển khai dịch vụ mới trong khi nhân sự chưa đủ điều kiện.
Vì vậy, tự rà soát pháp lý nên được thực hiện định kỳ và ngay khi cơ sở có thay đổi, không phải chỉ thực hiện sau khi nhận thông tin về một đợt kiểm tra.
Hỗ trợ rà soát pháp lý hoạt động phòng khám
Nếu phòng khám đã thay đổi nhân sự, người chịu trách nhiệm chuyên môn, tên doanh nghiệp, dịch vụ hoặc danh mục kỹ thuật nhưng chưa xác định đúng thủ tục, phaplyyduoc.com có thể hỗ trợ:
- Đối chiếu giấy phép hoạt động với tình trạng vận hành thực tế;
- Rà soát danh sách và hồ sơ người hành nghề;
- Đối chiếu dịch vụ với danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt;
- Xác định nội dung cần điều chỉnh hoặc bổ sung;
- Rà soát quảng cáo, bảng giá và thông tin công khai có liên quan;
- Hỗ trợ chuẩn bị, nộp và theo dõi hồ sơ thuộc phạm vi dịch vụ.
Việc rà soát không nhằm đối phó với đoàn kiểm tra mà để phát hiện sớm sai lệch, khắc phục đúng quy định và giảm rủi ro cho người bệnh cũng như cơ sở.
