Đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là hoạt động nhằm xem xét mức độ đáp ứng của cơ sở đối với các tiêu chuẩn chất lượng về quản lý và chuyên môn kỹ thuật theo quy định pháp luật.
Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, việc đánh giá và chứng nhận chất lượng nhằm duy trì, cải tiến chất lượng hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; cung cấp thông tin để người bệnh và các bên chi trả lựa chọn cơ sở phù hợp; đồng thời làm căn cứ kiến nghị xử lý vi phạm và khen thưởng đối với kết quả đánh giá theo tiêu chuẩn chất lượng cơ bản.
Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 có hiệu lực từ ngày 01/01/2024. Các quy định chi tiết về đánh giá và chứng nhận chất lượng được hướng dẫn tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Mục đích đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Theo khoản 1 Điều 58 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc đánh giá và chứng nhận chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhằm các mục đích sau:
- Duy trì và cải tiến chất lượng hoạt động: Giúp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thường xuyên rà soát, cải thiện chất lượng quản lý và chuyên môn, hướng đến việc bảo đảm an toàn và nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.
- Cung cấp thông tin cho người bệnh và các bên chi trả: Kết quả đánh giá giúp người bệnh và các bên chi trả có thêm thông tin để lựa chọn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp.
- Làm căn cứ kiến nghị xử lý vi phạm và khen thưởng: Kết quả đánh giá theo tiêu chuẩn chất lượng cơ bản có thể được sử dụng làm căn cứ để kiến nghị xử lý vi phạm hoặc khen thưởng theo quy định.
Nguyên tắc đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Điều 58 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định hoạt động đánh giá chất lượng phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Độc lập, khách quan, trung thực, công khai, minh bạch và đúng pháp luật.
- Phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng khám bệnh, chữa bệnh đã được Bộ Y tế ban hành hoặc thừa nhận.
- Chỉ thực hiện đánh giá chất lượng sau khi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động ít nhất đủ 12 tháng.
- Cơ quan, tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả đánh giá của mình.
Như vậy, không phải cơ sở vừa được cấp giấy phép hoạt động là có thể thực hiện đánh giá chất lượng theo cơ chế đánh giá, chứng nhận tại Điều 58. Pháp luật đặt ra điều kiện về thời gian hoạt động tối thiểu 12 tháng trước khi thực hiện đánh giá chất lượng.
Tiêu chuẩn chất lượng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Điều 57 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 xác định tiêu chuẩn chất lượng là các tiêu chuẩn, yêu cầu về quản lý và chuyên môn kỹ thuật được sử dụng làm cơ sở để đánh giá chất lượng dịch vụ kỹ thuật, từng chuyên khoa hoặc toàn bộ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động.
Các nhóm tiêu chuẩn chất lượng gồm:
Tiêu chuẩn chất lượng cơ bản
Đây là tiêu chuẩn chất lượng do Bộ Y tế ban hành, áp dụng làm cơ sở đánh giá chất lượng cơ bản đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Theo lộ trình của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc áp dụng tiêu chuẩn chất lượng cơ bản được thực hiện:
- Từ ngày 01/01/2025 đối với bệnh viện;
- Từ ngày 01/01/2027 đối với các hình thức tổ chức khác của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Tiêu chuẩn chất lượng nâng cao
Đây là tiêu chuẩn do Bộ Y tế ban hành ở mức cao hơn tiêu chuẩn chất lượng cơ bản.
Luật khuyến khích các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh áp dụng tiêu chuẩn chất lượng nâng cao nhằm tiếp tục cải thiện chất lượng hoạt động. Việc áp dụng tiêu chuẩn này không được hiểu là điều kiện chung để mọi cơ sở được cấp giấy phép hoạt động.
Tiêu chuẩn chất lượng đối với chuyên khoa hoặc dịch vụ kỹ thuật
Bộ Y tế có thể ban hành tiêu chuẩn chất lượng riêng đối với từng chuyên khoa hoặc dịch vụ kỹ thuật.
Các tiêu chuẩn này được sử dụng để đánh giá những lĩnh vực chuyên môn cụ thể thay vì chỉ đánh giá toàn bộ cơ sở.
Tiêu chuẩn do tổ chức trong nước hoặc nước ngoài ban hành
Tiêu chuẩn chất lượng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, từng chuyên khoa hoặc dịch vụ kỹ thuật có thể do tổ chức trong nước hoặc tổ chức nước ngoài ban hành và được Bộ Y tế thừa nhận.
Các tiêu chuẩn này phải đáp ứng những yêu cầu theo khoản 3 Điều 57 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, trong đó có yêu cầu không thấp hơn tiêu chuẩn chất lượng cơ bản và phải phù hợp với điều kiện tại Việt Nam.
Quy trình đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Hoạt động đánh giá chất lượng được thực hiện thông qua cơ chế tự đánh giá, đánh giá của tổ chức đánh giá/chứng nhận và kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước.
Bước 1: Cơ sở tự đánh giá chất lượng
Hằng năm, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm tự đánh giá chất lượng theo tiêu chuẩn chất lượng cơ bản do Bộ Y tế ban hành.
Đây là trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được quy định tại khoản 3 Điều 58 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
Bước 2: Gửi kết quả tự đánh giá
Theo Điều 71 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tự thực hiện đánh giá chất lượng hằng năm và gửi kết quả tự đánh giá về cơ quan quản lý nhà nước.
Kết quả đánh giá chất lượng được công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý nhà nước về y tế có thẩm quyền và trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Bước 3: Cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro
Căn cứ kết quả tự đánh giá do cơ sở công bố, cơ quan quản lý nhà nước lựa chọn ngẫu nhiên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để đánh giá lại theo nguyên tắc quản lý rủi ro.
Điều này có nghĩa không phải tất cả cơ sở đều được cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra lại theo cùng một cách và cùng một thời điểm. Việc lựa chọn được thực hiện dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro.
Bước 4: Đánh giá, chứng nhận chất lượng độc lập
Khi có nhu cầu, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể đề nghị tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng thực hiện đánh giá.
Tổ chức thực hiện phải đáp ứng điều kiện pháp luật về hoạt động đánh giá sự phù hợp và được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động đánh giá, chứng nhận chất lượng theo quy định.
Đánh giá chất lượng có phải là điều kiện để cấp giấy phép hoạt động không?
Không nên hiểu đánh giá chất lượng và cấp giấy phép hoạt động là cùng một thủ tục.
Giấy phép hoạt động là điều kiện pháp lý để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được hoạt động theo quy định. Trong khi đó, đánh giá chất lượng là cơ chế đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của cơ sở đã được cấp giấy phép hoạt động.
Điều 57 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 xác định tiêu chuẩn chất lượng được sử dụng để đánh giá cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động. Đồng thời, Điều 58 quy định chỉ thực hiện đánh giá chất lượng sau khi cơ sở đã được cấp giấy phép hoạt động ít nhất đủ 12 tháng.
Do đó, hai thủ tục này cần được phân biệt rõ khi tư vấn pháp lý cho cơ sở y tế.
Đối tượng thực hiện đánh giá chất lượng
Cơ chế đánh giá chất lượng theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 áp dụng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động.
Không nên đồng nhất phạm vi này với Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện trước đây.
Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện là một công cụ đánh giá chất lượng dành cho các cơ sở thuộc phạm vi áp dụng cụ thể. Trong khi đó, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn chất lượng rộng hơn, bao gồm tiêu chuẩn cơ bản, tiêu chuẩn nâng cao, tiêu chuẩn cho chuyên khoa hoặc dịch vụ kỹ thuật và các tiêu chuẩn do tổ chức trong nước, nước ngoài ban hành được Bộ Y tế thừa nhận.
Ai chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá chất lượng?
Trách nhiệm về đánh giá chất lượng được phân định giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, tổ chức đánh giá và cơ quan quản lý nhà nước.
Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Cơ sở có trách nhiệm:
- Tự đánh giá chất lượng hằng năm theo tiêu chuẩn chất lượng cơ bản;
- Gửi kết quả tự đánh giá theo quy định;
- Công khai kết quả đánh giá theo quy định;
- Thực hiện các hoạt động cải tiến chất lượng phù hợp với kết quả đánh giá.
Theo Điều 58 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, kết quả đánh giá chất lượng phải được công khai tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng
Tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật và thực hiện đánh giá một cách độc lập, khách quan, trung thực.
Tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả đánh giá của mình.
Hiện nay, thủ tục cấp mới giấy chứng nhận đăng ký hoạt động đánh giá, chứng nhận chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được quy định với những yêu cầu cụ thể về tổ chức, chuyên gia đánh giá và người chịu trách nhiệm chuyên môn.
Cơ quan quản lý nhà nước
Cơ quan quản lý nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm:
- Quản lý hoạt động đánh giá chất lượng;
- Tiếp nhận kết quả tự đánh giá theo quy định;
- Công khai kết quả;
- Kiểm tra kết quả đánh giá theo nguyên tắc quản lý rủi ro;
- Thực hiện các biện pháp quản lý cần thiết căn cứ vào kết quả đánh giá.
Điều 71 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định cơ quan quản lý nhà nước có thể lựa chọn ngẫu nhiên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để đánh giá lại dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro.
Tổ chức nào được thực hiện đánh giá, chứng nhận chất lượng?
Việc đánh giá, chứng nhận chất lượng không phải do bất kỳ đơn vị tư vấn nào cũng có thể thực hiện.
Theo Điều 58 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, tổ chức đánh giá, chứng nhận chất lượng phải được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp theo quy định pháp luật.
Theo thủ tục được công bố năm 2025, tổ chức chứng nhận phải đáp ứng các điều kiện về tư cách pháp lý, cơ cấu tổ chức, đội ngũ chuyên gia đánh giá và người chịu trách nhiệm chuyên môn. Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động đánh giá, chứng nhận chất lượng có thời hạn không quá 05 năm kể từ ngày cấp.
Một số lưu ý khi thực hiện đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Khi thực hiện đánh giá chất lượng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần lưu ý:
- Cơ sở phải được cấp giấy phép hoạt động ít nhất đủ 12 tháng trước khi thực hiện đánh giá chất lượng.
- Hằng năm, cơ sở phải thực hiện tự đánh giá chất lượng theo tiêu chuẩn chất lượng cơ bản.
- Kết quả tự đánh giá phải được gửi và công khai theo quy định.
- Cơ quan quản lý nhà nước có thể lựa chọn cơ sở để đánh giá lại theo nguyên tắc quản lý rủi ro.
- Nếu đề nghị đánh giá, chứng nhận chất lượng độc lập, cơ sở cần lựa chọn tổ chức đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
- Tiêu chuẩn chất lượng nâng cao và các tiêu chuẩn chuyên khoa, dịch vụ kỹ thuật cần được phân biệt với tiêu chuẩn chất lượng cơ bản.
- Không nên đồng nhất đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với thủ tục cấp giấy phép hoạt động.
Pháp lý Y Dược hỗ trợ pháp lý về đánh giá chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Pháp lý Y Dược cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thủ tục pháp lý trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Các nội dung hỗ trợ có thể bao gồm:
- Tư vấn quy định về đánh giá và chứng nhận chất lượng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
- Tư vấn tiêu chuẩn chất lượng áp dụng cho từng loại hình cơ sở;
- Hướng dẫn cơ sở thực hiện tự đánh giá chất lượng;
- Tư vấn hồ sơ, quy trình và điều kiện khi đề nghị đánh giá, chứng nhận chất lượng;
- Hỗ trợ rà soát điều kiện pháp lý, hồ sơ và tài liệu phục vụ hoạt động đánh giá;
- Tư vấn các thủ tục pháp lý khác liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Việc chuẩn bị đúng tiêu chuẩn, hồ sơ và quy trình ngay từ đầu giúp cơ sở chủ động hơn trong quá trình tự đánh giá cũng như khi làm việc với tổ chức đánh giá, chứng nhận hoặc cơ quan quản lý nhà nước.
Căn cứ pháp lý
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15;
- Nghị định số 96/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh;
- Nghị định số 107/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp và các văn bản sửa đổi, bổ sung;
- Thông tư số 57/2024/TT-BYT quy định việc phân cấp, giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế.
